Machapisho

VIDONDA VYA TUMBO. (Dalili, Vipimo unavyotakiwa kupima na matibabu yake)

Karibu tena kwa mara nyingine msomaji wa makala hii ya ELIMU YA AFYA ambapo leo tutazungumzia kuhusu madonda ya tumbo. Maana yake. Madonda ya tumbo ni matokeo baada ya kukosekana kwa uwiano kati ya enzaimu (Enzymes) zinazosaidia kumeng'enya chakula kwente tumbo na kwenye utumbo mwembamba.Asilimia kubwa ya madonda ya tumbo husababishwa na bakteria wanaoitwa Hericobacter pylori. Vitu vinavyoweza kusababisha mtu kupata madonda ya tumbo ni; Matumizi ya muda mrefu ya dawa za kupunguza maumivu kama Asprin, Bruphen n.k. Kutokula au kuchelewa kula. Hii inasababisha kutolewa kwa tindikali nyingi kwenye nyongo na kuenea tumboni na baadae kusababisha nyongo kuzalisha tindikali nyingi zaidi mwilini ambayo itakuwa kama sumu mwilini na kuushambulia utumbo. Matumizi ya dawa za kupunguza maumivu kwa muda mrefu. Dawa kama aspirin, ibuprofen, na zingine za kutuliza maumivu zinaweza kusababisha madonda ya tumbo. Kwa hiyo fuata ushauri wa Daktari kabla hujaanza kumeza dawa hizi. Uvutaji wa s...

HUDUMA YA KWANZA KWA MGONJWA ANAYETOKWA DAMU PUANI

Ni matumaini yangu kuwa u mzima mpenzdwa msomaji wa ELIMU YA AFYA. Leo napenda kuongea na wewe kuhusu jinsi ya kutoa huduma ya kwanza kwa mtu anayetokwa damu puani. Tatizo la kutokwa na damu puani husababishwa na kupasuka kwa mishipa midogomidogo inayosambaza damu puani. Tatizo hili hutokea kwenye tundu moja ama yote ya pua na linaweza kusababisha hata kifo kama halitapatiwa ufumbuzi kwa muda muafaka. Nini sababu za kutokwa na damu puani? Kuna sababu nyingi sana zinazoweza kusababisha mtu kutokwa na damu puani na miongoni mwa hizo sababu ni; Kupasuka kwa mirija ya damu inayopeleka damu kwenye maeneo ya pua. Shinikizo la damu kuongezeka (High blood pressure) Kupiga chafya (sneezing) Kupenga kwa nguvu. Jinsi ya kutoa huduma kwa mtu anayetokwa damu puani. Mruhusu mginjwa akae. (Usimlaze chali maana damu inaweza kurudi na kuziba mirija ya hewa na mgonjwa akashindwa kupumua) Hakikisha milango ya hewa (Mdomo) iko wazi ili mgonjwa aendelee kupata hewa safi ya Oksijeni. Mkali...

FAHAMU JINSI YA KUTOA HUDUMA YA KWANZA KWA MTU ALIYEZIMIA AU ALIYEPATA MSHTUKO (SHOCK)

Picha
Ni amtumaini yangu kuwa u mzima mpendwa msomaji wa makala hii. Tumewapoteza ndugu zetu wengi sana au rafiki zetu au jamaa zetu wengi kwa sababu ya mshtuko(Shock) iliyosababisha kifo chao. Hii ni kwa sababu watu wengi hawajui jinsi ya kumsaidia mtu mwenye mshtuko kabla ya kumpeleka hospitali. Leo nakuletea makala inayokufundisha hatua zote za kufanya ili kumsaidia mtu mwenye mshtuko. Naomba uwe na mimi mpaka mwisho wa makala hii.  Kwenye somo langu lililopita nilikuelezea jinsi ya kutoa huduma ya kwanza kwa mtu aliyepata ajali na leo naendelea kukufundisha kuhusu namna/jinsi ya kutoa huduma ya kwanza kwa mtu aliyepata mshtuko. Cha msingi kila mmoja anatakiwa kuwa na vifaa vyote au baadhi vya kufanyia huduma ya kwanza ambazo nilizitaja kwenye makala  iliyopita ili tusaidiane wakati wowote. Tuanze kwa kujua kuhusu mshtuko. Damu huzunduka kwenye mwili wa binadamu kutoka kwenye moyo na kusambaa kwenye sehemu zote za mwili kwa kupitia mirija ya damu inayotumika kusafiris...

HUDUMA YA KWANZA KWA MTU ANAYETOKWA DAMU NYINGI.

Picha
Habari za leo mpendwa msomaji wa ELIMU YA AFYA! Ni matumaini yangu kuwa hujambo na unaendelea na majukumu yako ya kulijenga taifa letu, lakini hatuwezi kulijenga taifa vizuri kama tunaona wenzetu wanakufa kwa sababu ya kukosa msaada pale inapotokea ajali aidha ya Baiskeli, Pikipiki, Gari na kadhalika. Ndiyo maana leo nimeamua nikuletee somo hili la namna ya kutoa huduma ya kwanza kwa mtu aliyepata ajali. Katika maisha yetu ya kila siku, huwa hatujui ni lini na nani atapata ajali. Ajali hutokea bila kujiandaa na inaweza kumpata mtu yeyote na wakati wowote iwe barabarani, shambani, nyumbani, ofsini na sehemu zingine zoote ambazo sijazitaja. Asilimia kubwa ya watu hawajui kutoa huduma ya kwanza na hivyo kusubiri huduma hiyo itolewe na nesi au daktari. endelea kuwa nami ili upate elimu ya jinsi ya kutoa huduma ya kwanza kwa mgonjwa maana kila mmoja anatakiwa kuwa mstari wa mbele kumsaidia mwingine akipata shida. Kumbuka ukimsaidia mtu yeyote kwa kuokoa maisha yake, MUNGU atakubar...

Sehemu ya pili: MAMBO YA KUZINGATIA WAKATI WA KUANDAA SAMPULI KWA AJIRI YA UCHUNGUZI ZAIDI MAABARA

Habari za leo tena mpenzi msomaji wa makala hii? Ni matumaini yangu kuwa hujambo kabisa. Karibu sana kwenye mwendelezo ya maada yetu ambayo ilikuwa inazungumzia MAMBO YA KUZINGATIA WAKATI WA KUANDAA SAMPULI KWA AJIRI YA UCHUNGUZI MAABARA ambapo nilikueleza kuhusu sampuli anazoweza kuandaa mgonjwa mwenyewe. Leo nitakueleza kuhusu sampuli zinazochukuliwa na MTAALAMU. Kabla sijaanza kukuelimisha hilo napenda ujue kuhusu uhusiano kati ya mgonjwa na mtoa huduma. Hawa watu wawili wanategemeana sana ili mgonjwa apate majibu sahihi na mtoa huduma ajisikie vizuri baada ya kutoa huduma inayotakiwa kwa mgonjwa. Mtaalamu wa afya huwa anajisikia vizuri sana anapomhudumia mgonjwa ambaye ataonesha ushirikiano katika huduma yote atakayoipata kwake, vilevile pia mgonjwa atajisikia vizuri sana anapohudumiwa na mtaalamu anayesikiliza shida zake. Kwa maana hiyo, kumbe wote wawili wanategemeana. Kama mgonjwa ama mtoa huduma (mmoja kati yao) hatatoa ushirikiano, basi huduma yote kwa ujumla inaweza ...

Sehemu ya kwanza: MAMBO YA KUZINGATIA WAKATI WA KUANDAA SAMPULI KWA AJIRI YA UCHUNGUZI ZAIDI MAABARA

Ni matumaini yangu kuwa hujambo mpedwa msomaji wa makala hii. Karibu sana tena kwenye maada ya leo ambapo nitakueleza mambo ya kuzingatia wakati wa kuandaa sampuli utakachokipeleka maabara kwa ajiri ya uchunguzi zaidi. Vipimo vya maabara vinachangia sehemu kubwa sana katika matibabu ya mgonjwa yeyote, kwa hiyo ni vyema sana kila mgonjwa akapata vipimo sahihi kutokana na jinsi anavyojisikia, kwanza kabisa naomba tukumbushane kuwa, mgonjwa anapokwenda Hospitali kutibiwa, ana haki ya kupata vipimo kutokana na dalili zake (Hapa mgonjwa anatakiwa kumweleza daktari bila kuficha tatizo lake linalomsumbua ili daktari aweze kumtibu vyema). Kwa kufanya hivyo Mgonjwa atapata matibabu sahihi. Pia, Mgonjwa anatakiwa kufuata masharti atakayopewa na daktari kuhusu vipimo alivyoandikiwa kupima. SAMPULI ni sehemu ndogo ya majimaji ya mwilini, haja kubwa, mkojo, makohozi, na vingine kutoka kwa mtu/mgonjwa ambavyo vinastahili kufanyiwa uchunguzi na mtaalamu wa maabara ili kuweza kubaini au kugund...

VIPIMO UNAVYOTAKIWA KUPIMA KABLA YA KUOA AU KUOLEWA

Picha
Habari za leo ndugu msomaji wa makala hii! Karibu sana kwenye blog hii ya ELIMU YA AFYA ambapo utapata ushauri kuhusu masuala mbalimbali yanayohusu afya kwa ujumla. Leo nimeamua kukushirikisha kuhusu vipimo mbalimbali ambavyo unatakiwa kuvipima kabla ya kuingia kwenye mahusiano ya kudumu (uchumba au ndoa), Sasa hivi kuna utaratibu kwenye madhehebu ya dini (karibu yote) ambapo mtu akitaka kuoa au kuolewa ni lazima apimwe afya yake ili kuhakikisha kuwa anayekwenda kuoana naye ana afya nzuri, lakini mara nyingi watu hupima sana sana kipimo kimoja tu ambacho ni HIV Test ambapo kumbe wanasahau kupima vipimo vingine vya muhimu zaidi katika maisha ya ndoa na afya ya watoto kama Mungu atawajaalia. Vipimo ambavyo kila mmoja anayejiandaa kuingia katika uchumba au ndoa ni vingi sana ambapo nitakueleza baadhi yake. Vipimo vyenyewe ni: Kipimo cha Virusi vya Ukimwi (VVU) Magonjwa ya zinaa. Kipimo cha kuangalia mbegu za mwanaume kama zinaweza kusababisha ujauzito. Ugonjwa wa Sickle cell....